بنیان گذار یا بنیان گزار ؛ سپاس گذار یا سپاس گزار

صیغه ی امر "گذاشتن" و "گزاردن" به ترتیب می شود: گذار و گزار . از آن جا که این دو صیغه از لحاظ آوایی یکسان هستند؛ گاهی می بینیم که برخی نویسندگان، واژگان مرکبی که این دو صیغه در آن به کار می روند را غلط می نویسند.

    "گذاشتن" علاوه برآن که در معنای حقیقی خود(قرار دادن به طور عینی و مشهود:کتاب را روی میز گذاشت) به کار می رود، مجازاً به معناهای "قرارداد کردن، وضع کردن، تأسیس کردن" نیز می باشد؛ بنابراین می نویسیم: قانون گذار(یعنی کسی که قانون را وضع می کند) ؛ بدعت گذار(یعنی کسی که بدعت را وضع و تأسیس می کند) ؛ بنیان گذار(یعنی کسی که بنای کاری یا مؤسسه ای را می گذارد؛مؤسس).

    اما "گزاردن" معناهای بسیاری دارد که آن ها را می توان در دو معنا خلاصه کرد:

    یکی به معنای "به جا آوردن یا ادا کردن" یا بر طبق به کار بردن معاصران "اجرا کردن یا انجام دادن"؛ بنابراین می نویسیم: نمازگزار(ادا کننده ی نماز) ؛ وام گزار(ادا کننده ی وام) ؛ حج گزار(انجام دهنده ی مناسک حج) ؛ کارگزار(اجراکننده و انجام دهنده ی کار) ؛ خراج گزار ؛ سپاس گزار ؛ شکر گزار ؛ خدمت گزار ؛ حق گزار ؛ پاسخ گزار ؛ مدح گزار .

    معنای دوم گزاردن، "برگرداندن از زبانی به زبان دیگر یا از بیانی به بیان دیگر یا به تعبیر این زمان از نظامی(سیستمی) به نظام دیگر" است و مرادف است با "ترجمه کردن" یا "تعبیر کردن" و "شرح دادن" ؛ بنابراین می نویسیم: گزارنده(یعنی مترجم) ؛ گزارش(یعنی ترجمه) ؛ خواب گزار(یعنی معبّر) ؛ خواب گزاری(یعنی تعبیر خواب) .

    دیگر واژه ها: پیغام گزار ؛ گزارشگر ؛ خبر گزار ؛ خبر گزاری. 

     هم چنین می نویسیم: سنت گزار (اگر به معنای "به جا آورنده ی سنت" و مقصود از آن "به جا آورنده ی نماز نافله" باشد).


/ 0 نظر / 2210 بازدید